پیامبر اکرم صلی الله علیه و اله و سلم فرمودند: لقمان پیامبر نبود ولی بنده ای بود که بسیار فکر می کرد و به خداوند ایمان واقعی داشت . خدا را دوست داشت و خداوند نیز او را دوست می داشت وبه او حکمت عطا فرمود.
امام صادق علیه السلام می فرمایند لقمان» حکمت را به خاطر مال و جمال و فامیل دریافت نکرده بود بلکه او مردی پرهیزکار » تیز بین» باحیا و دلسوز بود اگر دو نفر با هم درگیر می شدند و خصومتی پیدا می کردند میانن آنها آشتی برقرار می کرد.
لقمان با دانشمندان زیاد می نشست او با هوای نفس خود مبارزه می کرد....
او دارای عمری طولنی » معاصر حضرت داود و از بستگان ایوب بود او میان حکیم شدن یا حاکم شدن متخیر شد ولی حکمت را انتخاب کرد.
از لقمان پرسیدند چگونه به این مقام رسیدی؟ گفت به خاطر امانت داری» صداقت و سکوت در باره ی آنچه به من مربوط نبود(۲)
امام صادق علیه السلام فرمود لقمان نسبت به رهبر آسمانی زمان خود معرفت داشت(۳)
گرچه خداوند به او کتاب آسمانی نداد ولی همتای آن یعنی حکمت را به او آموخت.
روزی مولای لقمان از او خواست تا بهترین عضو گوسفند را برایش بیاورد لقمان زبان گوسفند را آورد.
روزی دیگر گفت بدترین عضو آن را بیاور لقمان باز هم زبان گوسفند را آورد چون مولایش دلیل این کار راپرسید لقمان گفت گر زبان در راه حق حرکت کند و سخن بگوید بهترین عو بدن است و گرنه بدترین عضو خواهد بود.
در عظمت لقمان همین بس که خدا و رسول او و امامان معصوم علیهم السلام پندهای او را برای دیگران نقل کرده اند.
گوشه ای از نصایح لقمان حکیم :
- اگر در کودکی خود را ادب کنی در بزرگی از آن بهرهمند می شوی.
- از کسالت و تنبلی بپرهیز بخشی از عمرت را برای آموزش قرار بده و با افراد لجوج گفتگو و جدل نکن.
- با فقها مجادله مکن با فاسق رفیق مشو فاسق را به برادری مگیر و با افراد متهم همنشین مشو.
- بر دنیا تکیه نکن و دل مبند و دنیا را به منزله ی پلی در نظر بگیر.
- بدان که در قیامت از تو در باره ی چهار چیز می پرسند:
- از جوانی که در چه راهی صرف کردی از عمرت که در چه فنا کردی از مال و دارائی ات که از چه راهی بدست آوردی و آن را در چه راهی مصرف کردی.
- به آنچه در دست مردم است چشم مدوز و با همه مردم حسن خلق برخورد کن.
- با همسران زیاد مشورت کن و توشه ی سفر خود را بین آنها تقسیم کن.
- اگر با تو مشورت کردند دلسوزی خود را خالصانه به آنها اعلام کن اگر از تو کمک و فرضی درخواست کردند مساعدت کن و به سخت و اندرز کسی که بزرگتراز توست گوش فرا ده.
- نمازت را در اول وقت بخوان نماز را حتی در سخت ترین شرایط به جماعت بخوان.
- اگر در نماز بودی قلب خود را حظ کن.
- اگر در میان مردم هستی زبان خود را حفظ کن.
- هرگز خدا و مرگ را فراموش مکن اما احساسی مه به مردم می کنی با بدی که دیگران در حق تو می کنند فراموش کن.
پاورقی (۱) تفسیر المیزان(۲) تفسیر مجمع البیان(۳) تفسیر نور الثقلین(۴) تفسیر کشاف(۵) تفسیر کنزاقائق(۶) تفسیر روح البیان
